BEYAZ

255, 255, 255 – 0, 0, 0, 0

 

Bütün renkler aynı hızla kirleniyordu

Birinciliği beyaza verdiler

                                                        Özdemir ASAF

Türkçe’de güzel bir karşılığı var beyazın : Ak. Bununla yetinmemişiz, Arapçadaki “süt” anlamına gelen “beyaz” girmiş dilimize; bu da yetmemiş “sütbeyaz” demişiz bembeyaz yerine. Siyah ile kara sözcüklerinde de benzer durum var. Bana hep kara siyahtan daha koyu gelmiştir. Karanlığın rengi karadır, siyah değil; kuzgun karadır, kömür kara. Ya umut ne renktir, sevgi ne renk? Beyaz mı, ak mı ? Ne dersiniz?

Beyaz saflığı, masumiyeti simgeler. Pek çok kültürde gelinlerin değişmez giysisidir. Bekâretin göstergesidir. Temizliktir beyaz, doktorlar, hemşireler beyaz giysi dışında düşünülmezler. Kızım banyodan çıktıktan sonra daha bir akça pakça olur. Politikacılar temizlik, dürüstlük, istikrar çağrıştırdığı için beyazı sıkça kullanırlar giysilerinde; ad olarak alırlar kendilerine. Gerçi politikacılar önce bu güzel rengi kirletmekle başladılar işe.

Ruhsallığı temsil eder. Rahibelerin giysilerinde, rüyalara giren dedenin sakalında kendini gösterir. Rahibelerde siyahla beyazın yan yana olmasının altında ne yatıyor acaba ? Şeytanla melek bu kadar mı yan yanalar?

Beyaz tüm ışığı yansıtır. Bundan dolayı değil midir bahriyelilerin bembeyaz giysileri. Serinlik, ferahlık verir, içimizi rahatlatır. Yeni başlangıçların simgesidir beyaz. Tüm renkleri kendinde toplayıp, geleceğe umutla kucak açarak … Prensesin beklediği prensin atı hep beyazdır; kötü kalpli şövalyeninkiyse siyah.

Beyaz bütün renklerin gücünü ve anlamını da taşır içinde. Deneyimsizliği anlatır…

Beyaz  kuğuya yaraşır …

 Kuğunun beyaz rengi eski Türklerde temizlik, saflık, iyilik sembolüdür. Mitolojide kuğu aslında kutsal bir kızdır.  Kız, kuğunun beyaz tülünü üzerine giyince kuğu olur, çıkarınca kıza dönerdi.  Eski Türk şiirlerinde “kuğu kırtışı” olarak geçen deyim, mitolojideki “kuğu tülü” ile ilgili olasa gerekir.

Yaklaşık koptı, kögsin köterdi yana,

Kuğu kurdışı boldı, dünye sana

Güneş çıktı, göğsünü yükseltti yine,

Kuğunun benzi gibi, beyaz oldu tüm dünya!

Kuğunun beyaz tüyünün başa giyilmesi yeterli değildir, gönlü de böyle temiz yapmak gerekir.

Kuyu başka kirse kuğu kırtışı

Kuğu teg örüng kılgu könglin kişi.

Kimin başına girse kuğunun beyaz dışı

Kuğu gibi gönlünü, beyaz etsin o kişi!

Kutadgu Bilig’den…

Siyah, saksağan ve kuzguna…

Bilir misiniz kuzgun bembeyazdı eskiden. Nuh tufandan hemen sonra kuzgunu gönderdi önce konacak bir yer var mı diye. Kuzgun gitti gelmedi. Ardından güvercini yolladı, gagasında zeytin dalıyla dönen güvercin bembeyaz yapılarak ödüllendirildi. Beyaz rengiyle aşkın barışın sembolü oldu o günden beri güvercin; günahsız ruhların sembolü olarak kabul edildi. Beyaz kuzgun ise o günden beri simsiyah olmakla cezalandırıldı.

Yunan Mitolojisi’nde de benzer bir öykü anlatılır.  Tanrılar tanrısı Zeus’un oğlu, güneş Tanrısı Apollon, Teselya kralı Phlegyas’ın kızı Koronis’e aşık olur. Koronis, Apollon’dan gebe kalır. Bir süre sonra, Arkadyalı Iskhys adlı yakışıklı bir adama gönlü düşer Koronis’in; onunla sevişir. Onları gören karga, bunu Apollon’a bildirir, sevgilisinin isteyerek kendini Iskhys’e verdiğini anlatır. Buna çok kızan Apollon kargayı getirdiği bu kara haberden dolayı lanetler ve rengini simsiyah yapar (Bu tanrıların da sağı solu belli değil, Koronis’e kıyamamış, acısını karga çekmiş J ).

Beyaz umuttur …

Adak ağaçlarına bağlanan bez parçalarının rengidir beyaz… Barışı, iyi niyeti yansıtır. Barış elçileri beyaz bayrak taşırlar; korsanlar siyah…

Sevgidir …

 

Ya Siyah …

 

Beyaz  ölümü simgeler mi diye aklınıza geldi mi hiç ? Kefen bezi ne renktir? Ya sevimli hayalet Casper ? Ghost filminde Patrick Swayze, filmin sonunda hangi renge doğru yürür sevgilisini bırakıp…

Renkler ne kadar önemli, ne kadar etkili. Öğretilenleri mi yaşıyoruz, hissettiklerimizi mi?

Buraya kadar yazdıklarımı unutun. Beyaz, güzel gibi görünen mi sadece acaba diye düşünün şimdi de. Güzel kızları aldatmak için kimi zaman boğa, kim zaman kuğu kılığına giren Zeus’un seçtiği renk hangidir dersiniz ? Ya Çin ve Hint kültürlerinde beyaz neyin simgesidir : Ölüm ve kötülük.

 

Eski Türklerde beyaz neyin rengidir bilir misiniz ?

MATEM …

 

Buraya kadar okuma sabrını gösterenler en baştaki sayıların anlamını da merak etmişlerdir J

Beyaz’ın koordinatları : RGB 255, 255, 255; CMYK 0, 0, 0,0

 

Yazı ve fotograflar

KAZIM ÇAPACI